Being KALPABRIKSHYA

फोनको घन्टी बज्यो। रातिको समय उठाउन मन लागेन। दिनभरिको कामको थकान, फेरी आएर अलिअली त पढ्नै पर्‍यो, विद्यार्थी जीवन। सधैंको दिनचर्य हो यो। बिदेश तिर खासै फोन गर्ने साथीहरु पनि हुन्नन। करिब दुई तीन चोटि बज्यो वास्तै नगरि साईलेन्ट मूडमा राखे।

बिहान उठेर खाजा खाए। आफ्नो गर्नु पर्ने कामहरु गरे। युनिभर्सिटी जानु अघी फेसबूक खोले। फेसबूकमा अपत्यारिलो र सहनै नसकिने शकिङ पोस्ट देखे। आरआईपी भनेर मेरो साथीको फोटो राखेको रैछ एउटाले। ओहो! म त छाँगाबाट खसेजस्तै भए। शरीरहरु कापे। के गर्ने के नगरने भए। पहिले लाग्यो, मैले हुनेहार साथी गुमाए। मेरो अब कोही छैन। के गर्ने कसो ग्रर्ने। बिदेशको ठाउँ चिनेजानेको मान्छेहरुले मेरो साथीहरु चिनेका हुँदैनन नचिन्नेलाई दु:ख पोखु 'सुनुन्जेल आइ एम सरी टू हेअर ड्याट' भन्दा केही भन्ने हैनन। आखिर सम्हल्लिनु बाहेक केही बाँकी थिएन। हुन त हामी छोरो मान्छेहरु हाम्रो समुदाय र हाम्रो सस्कार हेर्ने हो भने बाबुआमालाई पनि चितामा राखेर आगो लगाउनु पर्ने हुन्छ। 

मेरो एउटा साथीले दु:ख पर्दा भन्थ्यो- "हेर! बाबा मर्यो भनेर रुदै नरुने पनि छोरो हैन, मर्यो भनेर सधैं छाती पिटी रुने पनि छोरो हैन बुझिस समय अनुसार चल्नु पर्छ नत्र जिन्दगी सधैं कापेको काप्यै हुन्छ भन्थ्यो"। हुन पनि हो मलाई त्यस्तै लाग्छ। मैले त्यही साथीलाई सम्झिए।

फेसबूकमा हेरेको भरमा विश्वाश गर्ने कुरा त आएन। जो साथीको तस्बिर मैले फेसबूकमा देखेको थिए, उही साथीले मलाई कल गरेको रहेछ। मलाई यती धेरै आत्मा ग्लानी भयो कि मैले सहन नै सकिन। के गरौ के नगरौ भए। मैले कल गरे उता फोन सम्पर्क हुनै सकेन। हाम्रो त्यती धेरै कमन साथीहरु पनि छैनन। भएको साथीहरु पनि फेसबूक चलाऊदैनन। जिन्दगी यो दु:ख पनि यसरी आईपर्छ कि आकाश नै खसेर थिच्यो झै हुन्छ। म कन्फोर्म भए- साथीले आत्महत्या गरेछ। कती कायर रहेछ मेरो साथी मैले पहिलो पटक चिने, उ मरिसके पछी चिने। 

मैले त्यो साथीलाई सम्झे। मैले हरेको हप्ता उसलाई सम्झाउने गरेको थिए। किनकी उसलाई डिप्रेसन भएर हैन कि कसैले उसलाई धोका दिएको थियो। धोका पनि यती सारो कि शायद यो संसारमा त्यती कसैले भोग्दैनन होला। तै पनि उ गर्दै थियो, मेहनत गर्दै थियो तर त्यो मेहनत र शाहस टुटेछ भनेर भन्नु पर्दा म आँफैलाई विश्वाश लाग्दैन। यदी मैले उसको फोन उठाएको भए शायद उसले यस्तो गलत निर्णय लिग्दैनथ्यो होला कि? यो मेरो अनुमान हो, तर य्सको सोचाइ परिवर्तन गर्न खै म पनि सक्दैन थे कि? किन कि उ र मर्ने सम्मको निर्णय लिगिसकेछ।। हुन त उसले मलाई उसको रहरहरु, उसको काहानीहरु सुनाउनलाई फोन गर्दै थियो होला। कहिलेकाही त मलाई सम्झाउदा सम्झाउदै पनि हैरानी हुन्थ्यो। अनी मैले बक्वास कुरा गरेर उसलाई नै उडाइदिन्थे। मैले दु:ख बिसाउन रक्सी खा, चुरोट खा यसो गर उसो गर भन्दा मुला त्यो समाधान नै हैन नि कस्तो सिकाउछस भनेर मलाई नै झपार्थ्यो। आज त्यही साथीको अन्त्यको खबर मैले फेसबूकबाट थाहा पाउनु पर्‍यो। धन्य हाम्रो मित्रता!!

हामी काठमाडौंमा सँगै पढेको। मेहनत गर्ने हामी दुबैको बानी थियो। बिस्सी पढ्ने समयमा उसको एउटा बिषयमा ब्याक लाग्यो। घर बाट विश्वाश गुमायो। त्यती धेरै पढ्ने मान्छे एकाएक फेल हुँदा भन्ने ले नाना-भाति भने। तर म हरेक चोटि सम्झाउथे। पैसाको अभाब खड्कदै गयो। बिकल्पमा जागीर खाने सिबाय केही रहेन उसको लागि। हुन त उसलाई एकदमै पढ्न मन थियो। हामी सँगइ भौतिकशास्त्र पढेको। फेल हुँदैमा जहाज डुब्दैन तर बुझ्नेले नबुझे पछी कसको के लाग्छ र? उसको बाबाआमाले कुरा बुझेनन। इज्जतको कुरा आयो, विश्वाशको कुरा आयो। सबै कुरा पैसामा त चलेको छ। हुने बाच्छन् नहुने मर्छन यो संसारमा।

भन्दा मायाप्रेमले भन्ने सुनिएला तर त्यो हुँदै हैन। उसको प्रेमिका पनि सँगै पढ्ने थीई मेरो पनि साथी, अझ मैले त हल्का मात्रै चिनेको। उसले विश्वभाषामा कोरिएन सिक्दै थियो। बिचमा ब्याक पेपर पनि दिएर ईपियस को पनि जाच दिएको थियो। उसको नाम निस्कियो। उ कोरियाको सोलमा एउटा मनुफ्याक्चर कम्पनीमा काम गर्थ्यो। बिदेश जाने समयमा पनि बाबाआमाले पैसा नदिएर उसले साथी भाईसँग सरसापट गरेर मिलाएको थियो। मैले पनि अली अली हाल्देकै थिए। हामी निरन्तर संपर्कमा थियौ। यही अन्तरालमा म पनि बिदेश आए। हाम्रो निरन्तर कुरा हुन्थ्यो। मलाई कमाको पैसा के गर्ने कसो गर्ने भन्थ्यो- मैले भनिदिन्थे, जहाँ जे भए यस्तै हो घरमा आमाबालाई पैसा पठा! छोरोले गर्‍यो भन्ने पनि हुन्छ पछी काम लागि हाल्छ नि आमा बाबा भनेको आमाबाबानै हो भनिदिन्थे। तर उसले भन्थ्यो- मलाई जुन समयमा एकदम सहयोग चहिएको थियो त्यो समयमा पाएन। खान लाउन पुगीहलेको छ, बाबाको पेन्सन पनि अाइहाल्छ के पठाउनु खै म त पठाउन्न भन्थ्यो! कहिलेकाही जोक गरेर मलाई पठाउन त किस्ता-किस्तामा तिरौला, काठमाडौंमा घर बनाउने टाईममा भन्दा उ खित्का छोडिछोडी हस्थ्यो अनी म पनि उ सँगै हास्थे। हाम्रो पैसाको बारेमा खासै कुरा हुन छाडेको धेरै भएको थियो।

एकदिन मैले समिरा अष्ट्रेलिया ग'को कुरा थाहा पाए त्यो पनि फेसबूक बाट। अनी उ सँग कुरा हुँदा सोधेको थिए। हो यार, अब मेरो भन्ने को नै छ र? अब पहिले देखी नै उसलाई नै चिनेको। मलाई माया पनि एकदम गर्छे। सबै मैले नै हेरेको हो यार। 

म त अचम्ममा परे। मैले विश्वाश भन्ने कुर कसलाई पनि नगर है भन्दा उसले त्यो त हो भन्थ्यो आज यो कुरा सुनेर म धेरै नै दङ परे। अझै मैले भने, साले एक दिन थाहा पाउछस मैले भनेको कुरा। मैले पनि  सिकेको यसै गरी हो तर मेरो अनुभब सुनाउदा तलाई रिस गरेको जस्तो भयो हेर्दै जाउला के नेपर्दो रहेछ तैले र तेरो मायाले। मैले यसरी गरी भनिदिदा उसले कुरा अन्तै मोड्थ्यो।

नेपालमै छदा देखी अष्ट्रेलिया जाने सबै खर्च उसले नै बेहोरेछ। हुन त राम्रै हो अब पछी बिहे गर्ने योजना भएकोहरुलाई। मनमन ले चाँही मैले यस्तै सोचेको थिए। समय बित्दै गयो। समय सँग उसको मायाले पनि रङ फेर्दै गयो। एकदिन आतिदै मलाई फोन गर्‍यो, खत्तम भयो यार! म त डुबे। म त फसे भन्दै थियो।

मैले के भयो? किन भन्दा उसले भनौ नभनौ गरेर केटीको प्रेमी अर्कै भएको कुरा गर्थ्यो। मैले सबै कुरा बर्बाद गरे भनेर उ रुदा मैले सम्झाउथे। "हेर केटा यो संसार धेरै ठुलो छ, जसले जती बुझ्छ त्यसलाई त्यस्तै छ। एकदमै साघुरिएर सोच्नेहरुलाई यो संसार साघुरो छ, तर अली खुल्ला आँखाले हेर्ने र खुल्ला दिमागले सोच्ने हो भने धेरै नै बिशाल छ केही बिग्रेको छैन। यदी उसले तलाई माया गर्दिन भने के आतिर'को तैले केटी नपाउने हो र?" भन्थे।

उसले भन्थ्यो- माया भनेको माया नै हो नि यार। 

मैले के नै भन्न सक्थे र? जहाँ माया हुन्छ त्यहा धोका पनि हुन्छ नि हैन र? नत्र त यसको के अर्थ रहयो र भन्दा उसले हो भने जस्ताइ गरी मौन समर्थन गर्थ्यो।

तर पनि मैले भने सम्झा। समय लिग। उसलाई पनि समय दे केही भएन भने रोएर हुन्न कराएर हुन्न जाने मान्छेलाई छेक्न हुन्न।

यसै गरी हप्ता बिते। बिस्तारै उसको प्यारीसँग संपर्क टुट्दै गयो रे। अब बिकल्प खोज्न तिर लाग्नु पर्‍यो सम्झाउनु भन्दा पनि यसै भनिदिन्थे मैले। अन्तिम उपाय थियो ठिकै छ जीवन यस्तै हो भनेर चित्त बुझाउने तर चित्त बुझाउने मात्रै त हैन नि खर्च गरेको पैसा त चहियो नि! मैले भने हिसाब गर सबै पैसा। कती पठाको छस सबै क्यालकुलेट गर। जती नै दु:ख परे पनि बिदेशको ठाउमा कुरा गर्न  पनि छुट्टी कुर्ने भन्दा केही बिकल्प छैन।

उसले मलाई भनेको सुन्दा म आँफै तर्सिए। सबै गरेर सोर्ह लाख पैतिस हजार पाठाएको रहेछ। अब त्यो मोबाईल र त्याब्लेट अनी अरु सामान त कता हो कता!

मैले भने- पैसा त टन्नै कमाको रहेछस त!

उ भन्थ्यो- म सँग सुको शेभिङ छैन यार भको सबै पठाइदी हाले नि। अहिले आएर यस्तो होला भन्ने त कहाँ सोचेको थिए र!

अन्तिम उपाए थियो पैसा को हिसाबकिताब गर्ने र पैसा माग्ने।

उसले पैसाको कुरा गरे पछी नो चेन्ज गरी। फेसबूक बाट उसलाई ब्लक गरी। कुनै उपाय लागेन संपर्क हुन। सुरुसुरु मा त तिम्रो एक सुको खान्न भन्दै थिई रे। पछी संपर्कबिहिन भए पछी के नै गर्न सकिन्छ र बिदेश बसेर! नेपाल फर्केर गएर पनि भएन उ अष्ट्रेलियामा छे।

मैले अन्तिम प्रयास गरे। उसको फेसबूक हेरे। मेरो फेसबूकमा भए पनि मैले त्यती वस्ता गर्दैन थिए।

उसको फेसबूक मा केटा सँगै बसेको फोटोहरु देख्दा मलाई उदेक लाग्यो। मैले टाईमलाइन हेरे। थाहा पाए उसको पहिले देखीनै केटा रहेछ। नेपालबाट जादैमा सँगइ गएको रहेछ। के भन्छन डाम्ना त्यसलाई! कोर्ट म्यारिज होला नी। मेरो साथी भएको फेसबूक र म भएको फेसबूक अकाउन्ट अर्कै रहेछ उसको। यती धेरै कर्तुतहरु थाहा पाए कि मैले सबै कुरा त मेरो साथीलाई इन्स्टलमेन्टमा भन्दै थिए। किनकी एकै चोटि भन्दा सहन नसक्ला भनेर। कस्तो माया त्यो? कस्तो प्रेम त्यो? धोका भन्ने कुराको पनि हद हुन्छ नि हैन र? आँफैलाई उदेक मात्रै हैन सार्है रिस उठ्यो।

मैले उसलाई मेसेज गरे। साथीसँगको कूरा भएको सबै कूरा। उसले स्विकारी पैसा लिएको। उसले स्विकारी धोका दिएको। उसले स्विकारी अष्ट्रेलिया पनि अरु केटा सँगै गएको।

मैले सोध्थे- आखिर किन यसरो गर्यौ त उसलाई?

उसले सजिलै भन्दी- मैले उस्लाई माया नै गर्थिन। उसले चाँही मलाई औधी माया गर्थ्यो।

किन संपर्कमा रहेको त? किन नाटक गरेको त?

उ भन्थी- कोमोन यार! उसलाई मैले किन हर्ट गर्नु भनेर पो त।

अब के भन्ने? यस्तो उत्तर दिनेलाई। जो सँग माया भन्ने कुरै छैन उसलाई मेरो साथीले त्यस्तो विश्वाश गर्यो? रेअल्ली? मलाई पत्त्याउन गाह्रो भयो।

मैले उ सँग कुरा गरिन। उसको बुढा भनौदालाई सबै कुरा भनेर मेसेज लेखे। यो कुरा मेरो साथीलाई पनि थाहा थिएन। उता बाट रिप्लाई कुर्दै थिए। मलाई केटीले फेसबूक बाट ब्लक गरेकी थिई। मलाई उ सँग कुरा गर्नु पनि थिएन। शायद त्यस्तो नखरा देखौने केटीसँग कुरा गरेर किन आफ्नो पनि तौल घटाऊनु?

एकदिन आयो रिप्लाई। तर नसोचेको उत्तर आयो। उसले पनि स्विकार्यो। त्यही पैसाले अष्ट्रेलिया आको पनि भन्दै थियो। यो उनीहरुको योजना थियो रे! सच्चा प्यार त उनिहरु बिच थियो रे। त्यो सबै नाटक गरेको रे! पैसा तिर्नलाई छैन ब्रो के गर्नु। वी आर सरी। अब सकियो भने पछी तिर्छ रे भन्देउ भनेर यस्तै यस्तै कुराहरु लेखेको थियो।

मैले उत्तर केही लेखिन। लेख्नु आबश्यक पनि ठानिन। मात्रै लेखे, "मेरो साथीलाई अष्ट्रेलिया जान तेत्रो धोका दिनेले कुनै दिन पिआर पाउने भेटी भने सि विल्ल किक्क योर यास... बे अवेर!" भनेर लेखेको थिए।

उसको फेरी जवाफ यस्तो थियो- हु केअर्स? आइ एम अलरेडी प्रीपेअर्ड ओन माइ वे! आइ नो इट हाप्पेन्स,इफ सि डज नट डू इट, आइ विल्ल बिट्रय हर।

अब यस्तो पाजिलाई के भनेर रिप्लाई गर्ने। मन मनै सोचे, साथी त डुबिस। बे स्ट्रोङ। अनी उसलाई मात्रै एक हरफ लेखे।

 "सत्य कहिले पनि मर्दैन, कुनै दिन हाम्रो भेट गराउने छन प्रभुले।" 

जुन दिन केटीले मेरो साथीको मायाको महसुस गर्छे त्यो दिन मेरो साथी यो धर्तिमा रहने छैन! थुइक्क जीवन कर्कलाको पानी बरु हल्लेन भने कती समय सम्मा टिक्छ।   

सबै कुरा भनिदिए साथीलाई। त्यसपछी उ पागल झै भएको थियो। मैले पनि के भनेर सम्झाउनु। के नै गर्न सक्थे र! नेपाल फर्की फ्रेश भएर फर्की भन्दा पैसा छैन भन्थ्यो। बिदा छैन भन्थ्यो। पैसा पठाउन म सँग पनि थिएन। मैले बिस्तारै ठीक हुन्छ भनेर सम्झाएको साथीले यो संसार छोड्यो रे। आखिर किन? पैसा डुब्यो भनेर? हारे भनेर? धोका खाए भएर? अथवा अब मेरो केही रहेन भनेर?

म त यो कुरा मन्दै मन्दिन। यो उसको कायरता थियो। यो उसको डर थियो। यो संसारमा सबै भन्दा ठुलो अपराधी त्यो हो जसले आफ्नै हत्या गर्छ, म क्रोधले हत्यारा भन्दै थिए साथीलाई। मैले कायर भन्दै थिए मेरो साथीलाई। जे भए पनि उ मेरो साथी थियो। उसको आत्माले शान्ती पाओस। 

*** *** *** 

मान्छे जस्तो कुरा पनि सहन सक्छ यदी उ भित्र देखिनै दर्बिलो छ भने। उसले भोगेको सहेको कुरामा मुस्कुराउछ यदी उ आशाबादी छ भने। दु:ख नभोग्ने कोही छ यहाँ? त्यसको लागि के बुझ्नु पर्छ? यहाँ कोही पनि जन्मदा गरीब र धनी, तलको र माथिको भएर जन्मेको हैनन। कसैको परिवारले गर्दा रवाफ देखाएर हिड्दा हुन, जबकी हामी सक्दैनौ। हामी गरीब परिवारमा जन्मियौ! हाम्रो लागि हामीले नै कमाउनु पर्ने अवस्था छ। तर के भयो त? अब तिनीहरुलाई हेरेर जीवन देखी बैरागिएर हुन्छ? मौका आउछ समय आउछ। पर्खिनु पर्छ। यहाँ कसैलाई पनि विश्वाश गर्नुपर्ने ठाउनै छैन। विश्वाश आफुलाई मात्रै गर्ने आफु भन्दा ठुलो यो संसारमा कोही छैन। भगवान आफु भित्रै छन, यदी आफु भित्र नभए अथवा अरुले भने जस्तो कहीकतै भए हामी सबै भगवानको लागि उत्तिकै छौ, बराबर छौ तर किन घटी बढी? किनकी हामीले गर्ने कुरा र सोच्ने कुरामा मात्रै घटीबढी भएको हो।

मान्छे रमौदा पनि एक्छिन मात्रै रमौछ। सबैलाई थाहा भएकै हुनु पर्छ, खुशी यती क्षेणिक हुन्छ कि त्यस्को खुशीयाली मनाउने समय समेत हुन्न! किन? किनकी मान्छेले दु:ख बिर्सिन्छ झन धेरै दु:ख लागि भोग्न देखी डराउछ भनेर हुनुपर्छ। मान्छेको सबै यो फीलिङ्स हो, जसले यसलाई कन्ट्रोल गर्न सक्यो त्यो मान्छे सफल हुन्छ, खुशी हुन्छ जसले यसलाई कन्ट्रोल गर्न सक्दैन त्यो हर्छ। मेरो साथीको पनि यही हो काहानी। उसले कन्ट्रोल गर्न सकेन। उसले बुझेन कि एक डेढ बर्षमा कमाको पैसा र पाएको केटी फेरी पनि पाउछ यदी उ आफ्नो इमन्दारिता बाट डग्मगाएन भने। तर त्यो हुनै पाएन किन भने उसले सबै कुरालाई नकरात्मक रूपमा लिग्यो। एक्चोटी सोच्नुस् त जीवन बुझ्न खोजे कती गाह्रो छ? यदी नबुझी सबै कुरा यस्तै हो भनेर लिने हो भने धेरै नै आनन्द को छ।

त्यसैले प्रिय मेरो साथीभाइ हरु, तपाईंहरुको पनि प्रेमीप्रेमिका होलान। हदैसम्मको माया गर्नुस्, विश्वाश गर्नुस्, तर कुनै दिन धोका खानु भयो भने यो नसोचुनुस् कि जिन्दगी नै दुब्यो, त्यो त अर्को मौका हो नराम्रोलाई गल्हत्याएर राम्रो पाउने। जती नै धेरै दिए पनि आफ्नो सर्बस्व मन चाँही नदिनुस्, अथवा त्य्सलाई मैले अटाचमेन्ट भन्छु, ताकी प्रेममा हरेर पनि जितेको महसुस होस्। सबैको जय होस्। सबैको भलो होस्। सबैको प्रगती होस्। तर अकालमै ज्यान गुमाउन नपरोस ताकी एक्छिन को सोचाइ र गहिराइमा डुबेर!

हरेक रात पछी दिन आउछ साथी,
सास मिल्काएर पनि लिने छीन आउछ साथी,
दु:खमा नडराएरै हास्ने हो भने,
जिन्दगीमा रमाइलो सिन आउछ साथी।  

"If you do not give a shit to your life, life will reward you one day, only thing you have to do is keep going on and follow your path, no matter what comes next." - Kalpabrikshya

'बा, चाडै घर आउनुस् है! मलाई पापा ल्याइदिनुस् है!'

'बुढा, दु:ख सुखले यही बसौला भन्या मानेनौ। खाने कुरा पनि केही छैन, राम्रो सँग गएस, चाडै फर्केर आएस।'

'बाबु, अब शहर बाट कहिले फर्कने होस् त, पैसा चाहियो भने खबर गर्नु, म यहाँ बैक मा पठाइदिउला। धेरै त खर्च नगरनु, पैसा छैन। जागिर पाए पढ्दै जागिर गर्नु।'

घरबाट निसकने समय र केही दिन देखी यस्तै यस्तै घर सल्लाह र भलाकुसारीहरु हुने गर्छन् गाउघरतिर। बिदेश गएर पैसा कलाएर ल्याउनु पर्‍यो। शहर गएर कमाएर ल्याउनु पर्‍यो। पढ्नको लागि शहर जानै पर्‍यो। उपचारको लागि गाउ छड्नै पर्‍यो, खानेकुरा, लताकपडा चहियो। हरेक कुराहरुको लागि गाउबाट शहर अथवा सदरमुकाम नअाइकन सुखै छैन। यसरी र यिनै कारणहरुले यात्रा सुरु हुन्छ गाउ बाट। तर बिचैमा जीवन गुमाउन पर्छ सबैले। बाबा कुरीरहन्छिन छोरीले, लोग्ने कुरी रहन्छे स्वास्निले अनी छोराले पढेरलेखेर पाल्ला भन्ने सपना यसरी चकनाचुर हुन्छ।

....... बसको टिकेट सकियो। यहाँ बस्नुस्, उहा बस्नुस् भन्दै खाली देखेको ठाउँजतिमा खलासिले मान्छे कोच्न सुरु गर्छ। जाउ जानै पर्ने छ नजाउ हिंडेर पुग्न सकिन्न। पुग्न त सकिएला फेरी आफ्नै अगाडि गाडी घ्वार घ्वार गर्दै दौडेको आँखाले हेर्नै सक्दैन। बिडम्बना चड्नै पर्‍यो गाडीमा। गाडी गूड्छ। सबै भगवानको नाम जप्दै आफ्नो सुरक्षित यात्राको कामना पनि गर्छन्। खाल्डो आउछ, घुम्ती आउछ, भिर आउछ तैपनी गाडी रोकिदैन। मान्छे हाल्नलाई रोक्दैन। ड्राइभरहरु प्राय उरेन्ठेउला अथवा भर्खरका हुन्छन यस्तै गाडीमा चाँही। अनी गाडी त अटोमाटिक हुने कुरै भएन ड्राइभर को हातमै निर्भर रहन्छ सबैको ज्यान। तेत्रा भिरबाट खसेर, लडेर अथवा कतै खोलामा परेपछी को बाच्ला र? 

गाउका मान्छेहरु सोझा हुन्छन। हतपती बोल्ददैनन। झन तेत्रो गाडी हाँक्ने चालकलाई त केही भन्न सक्ने कुरै भएन, फेरी केही भनौला रोकेर निकाल्देला भन्ने डर। म आँफैले पनि भोगेको छु अछामको बेताल्मान्डु बाट दिपायल आउने बेलामा। अगाडि पछाडि तल माथि सबै तिर मान्छे नै मान्छे। यतीसम्म कि रात्री बसमा समेत छतमा मान्छे रखिएेका हुन्छन।  अब के भन्ने? कसले यसको निरिक्षण गर्ने?

पहिले म स्कुल पढ्ने बेलामा कतै मान्छे मरेको रेडियोमा खबर सुन्दा हजुरआमा सँगै रामराम भन्ने गर्थे। पछी बिस्तारै देशमा दन्द्व बढ्दै गयो, हत्या हिम्सा बढ्दै गयो, मारेका र मरेका कुराहरु एकदमै सामान्य लाग्न थाले। स्कुल नसकिदै अफुसङै पढ्ने साथीहरुले ज्यान गुमाए। छिमेकमा दिदिलाई आर्मीले सबैको अगाडि गोली हनेर मार्यो। समाचारमा सरकारका मान्छेहरुले माओवादी मारेका कुरा जोशले पढेको झै सुनिन्थ्यो फेरी प्रहरी हत्याका र लडाईंका कती समाचार हुन्थे। मानौ त्यो समयमा पत्रपत्रीका त फोटो र समाचारले भरिएकानै हुन्थे! रेडियो टि.भी मा समेत देखाउने र सुनाउने कुरा केही हुँदैनथ्यो। हजुरामा धन्य चाडै बित्नु भएछ, यस्ता बिबिध समाचार सुन्नु पर्दा उहाको मुखबाट निस्कने भगवानको नामले त झन भगवानको नै खिल्ली उदाउथ्यो होला। मैले यो प्रसँग जोडेको किनभने, पहिले एकले आर्कालाई मार्थे, लडाईं हुन्थ्यो। बम पड्किन्थ्यो। अहिले त्यो भन्दा बिल्कुलै फरक तर त्यो समयको भन्दा पनि बिभत्स घटनाहरु बढ्न थाले। सडक दुर्घटना! 

*** *** *** 

कामले थाकेको शरीर, पढाईले थाकेको ज्यान र समयमा खान नपाएर लोलाएका यो जोशहरु हराउदा पनि निन्द्रा आउँदैन। अचम्म! आँफैलाई हिर्काउन मिलेन। जाडो बढ्दै गएको छ तैपनी कफी पिउन छडिदिए निन्द्रा नहराओस भनेर। मेरो निन्द्रा किन आउँदैन? इम्सोमनिया भयो? आदीइत्यादी। हुँदै हैन। केही भएको हैन, मानसिक चिन्ता अथवा मनोबैज्ञानीक असरले होला शायद। आँफै बिरामी आँफै डा. भको झै अनुभब हुन्छ कहिले काही त। आज पनि त्यही भयो, सुतिसकेको म उठे। उठेर यहाँ लेख्दैछु। बिदेशको यो भुमिमा बसेर लेख्ने र पढ्ने अनी जीवन गुजार्न काम गर्ने भन्दा बेगर के छ र? पैसा कमाएर पनि समयमा खान नपाउने जीवन छ! मनले यस्तै दुखेसो पोखेपनी एकमनले चाँही भन्छ कि कमसेकम अर्को लापार्वाहीले गर्दा चाँही ज्यान फाल्नु पर्दैन नि।

 आजकाल दिनहुजस्तो सडक दुर्घटना बढ्न थाले। हुन त पहिले अहिलेको जस्तो सामाजिक सन्जाल थिएन, संचार सुबिधा थिएन र हामीले थाहा पाएनौ होला। पहिले पनि दुर्घटना हुन्थे होलान, मरे होलान धेरै नै। तर आजकाल को यो मेडियामा सधैं जस्तो अाइरहने खबरले मलाई मात्रै हैन धेरैलाई पिर पर्छ होला। परिवारको कोही यात्रा गर्दै छ भनेपनी गन्तब्यमा पुगेर फोन नाउन्जेल केही समय ढिला भयो भने पनि सन्का गर्नु पर्ने स्तिथी पो आउँदै छ त! खबर लेख्ने यि पत्रपत्रीका र अन्लाईन सन्जाल हरुले अलीकती भने पनि सचेतनाका समाचारलेखिदिने गरे हाम्रा चालक दाजुभाइ र सरोकारवालाहरुको मा खबर पुग्थ्यो होलानी बरा त्यसो पनि किन गर्थे र? समय अर्कै छ पैसाको कुरा छ यहाँ।

मलाई धिक्कार लाग्छ प्राय बिकासको कुराहरु सम्झदा। यहाँ चालकलाई मात्रै के दोष दिने र। सडक बनाउने हाम्रा ईन्जिनियर भनौ या ओभर्सिएर दाजुभाइदेखी टेकेदार र कमदार हरुको लापर्बाही पनि हो यो सबै। अझै सडग बिभाग को त कुरै छाडौ। यहाँ चड्ने देखी चढाउने, बनाउने देखी बनाउन लगाउने सबैको कमीकमजोरी छ। हामीलाई सुबिधा चाहिएको छ तर त्यसको गुणस्तर जेसुकै होस मतलब नै छैन। अझै बिकासका वकालत गर्ने हरु भन्ने गर्छन्, रोल्पा,रुकुम र जाजरकोट देखी हुम्ला जुम्ला गाडी दौडिरहेको छ यो बिकास नभए के? कती हेपेका यि जिल्लाहरुलाई।

सडक धेरै बने, बनेका सबै भैंसी हिडाउनको लागि र दसैं तिहारमा पहिले गाउ घरमा सरसफाइ गरेर फराकिलो बनाएको झै सडकहरु बने। कुनैकुनै मा त पैसाको चलखेल मिलाउनलाई चाडै कालोपत्रे पनि भए होलान। गाउमा अली जान्ने सुन्ने सबै मन्त्री, नेताका छाते हुने भै गए, अरु बाँकी रहेका भैंसी दुनु र कुटो कोदालो गर्दैमा ठिकै छ कसैले अवाज उथाउने कुरै आएन। कती सजिलो छ नेपालमा बिकासका प्रोजेक्टहरु लागु गराउन।

यि सबै कुराहरुलाई एकछिन थाती राखेर हाम्रो जीवनको मुल्य खोज्ने हो भने के हामी यसै गरी मर्नु पर्छ भन्ने थाहा पाउदा पाउदै पनि आफ्नो ठाउँबाट सचेतनाका काम नगरने नै हो त? सोच्नुस् त, घरको एकजनामात्रै दुर्घटनामा परे भने हामीलाई कस्तो होला? मर्नेहरुको, हराउनेहरुको पनि परिवार छ। उनीहरु पनि आफ्न्तो गन्तब्य खोज्दै हिंडेका होला। कतिको भर्खरै बिहे भएको होला, कतिको हातमा दुधे बालक नै थियो होला, कती बिदेशबाट फर्कदै थिए होलान, कती बिदेश कमाउन जादै थिए होलान। जहाँ जे भए पनि उनी हरु सबैको जीवन हो, त्यो अंमुल्य छ। मरेर जाने त गयो गयो, बच्ने हरुले मरीरहनु पर्छ हाम्रो देशमा। सामाजिक सुरक्षा के छ? मर्ने हरुलाई कसले क्षतिपुर्ती दिन्छ? जान्नेहरु बाठाटठाहरु सबैले बस समिती अथवा अन्यत्र बाट पैसा लिग्लान तर हाम्रा हर्के र रामेहरुले के गरुन? घरको मियो नै धले पछी बिचल्ली हुनु त स्वाभाबिक नै हो।

मलाई एउटा प्रसँग जोड्न मन लाग्यो। म कलेज पढ्दा मेरो एउटा साथी थियो। पढ्नलाई एकदमै टाठो। उ एउटा मात्रै छोरो थियो परिवारको। पढाई तेज भएपछी सबैको प्यारो हुनु स्वाभाबिक नै हो। एकदिन आमा बिरामी भयो भनेर घर गएको साथी महिनौ फर्केर आएन। त्यो बेलामा कहाँ अहिलेको जस्तो मोबाईल, फेस्बूक थियो र? पछी थाहा पाए उ त बितीसकेछ। मैले उ सँग बिताएका पलहरु सम्झे, उसले भन्ने गर्थ्यो, मेरो गाउमा मैले धेरै गर्नु छ, पढ्न नपाउने भाईहरुलाई पढाउन सके भने मेरो लागि जीवन त्यही हो। उसले जहिले पनि आफु जसरी पनि गरीब दुखिको मनमा बस्ने कुरा गर्थ्यो। मलाई लाग्थ्यो कती बिशाल हृदय भएको मान्छे त। आफु राम्रो परिवारमा हुर्किएर पनि दिनदुखीको बारेमा सोच्छ। उसका सम्झिने कुरा हरु धेरै नै छ। तर उसको सपना अधुरै रह्यो। दिनदुखिको त कुरा उसको बाआमालाई समेत बुढेशकालमा हेर्ने मान्छे भएनन। भगवानले पनि यस्तै मान्छेलाई तिपेर लग्छन। यो त एउटा उदाहरण मात्रै त हो।   

सोच्नु त! तपाईंले यो सबै रोक्नको लागि पहल गर्न सक्नु हुन्छ। यि अल्पायुमै जाने अथवा बित्ने जीवनलाई बाचाउन सक्नु हुन्छ। तपाईंले अरुको आँखाबाट झर्ने बलिन्द्र धाराहरु रोक्न सक्नुहुन्छ अनी फेरी आमाबुवा नगुमाइ बच्चाहरुलाई टुहुरो बनाउन बाट जोगाउन सक्नु हुन्छ। त्यसको लाई तपाईंले केही गर्नु पर्दैन। मात्रै कुरै कुरैमा सचेतना फहिलाउने काम गर्नु पर्‍यो! 

१ तपाईंको घरपरिवारमा, टोलछिमेकमा कोही चालक छ भने सम्झाउनु पर्‍यो, आईपर्ने भबितब्य जोगाउन चालकले धेरै भूमिका हुने भएकोले सकेसम्म सबारीसाधनको गती नियन्त्रणमा राखेर चलाऊन पर्‍यो।

२ गाउघर जता चल्ले गाडी भए पनि समितिहरुलाई दबाब दिनु पर्‍यो ताकी बस नै नचलाओस चलाए पछी फाईदाको लागि मात्रै नभएर यात्रुको भार थाम्न सक्ने गरी सन्चालन गर्नु पर्‍यो।

३ यदी गाडीको गती र चालकमाथि सन्का लाग्यो भने ट्रफिकलाई जानकारी गराउनु पर्‍यो।

४ अफुले चलाएको सबारी नियन्त्रणमा हुनु पर्‍यो चाहे त्यो किन साईकल नै किन नहोस्।

५ गैरसहकारी संघ सस्थाहरुले जनचेतानाको लागि तथा सार्वजनिक हितको लागि सडक दुर्घटना कम गराउन मद्दत् गर्ने कार्यक्रमहरु सन्चालन गर्ने।

६ चलचित्रमा गएर कलेजको विद्यार्थी खोज्नु भन्दा राजमार्गमा सबारी चेकजाच गर्न पुलिस खटाउनु पर्‍यो प्रहरी निकायले पनि।

७ यातायात ब्यबसायिहरुको यसमा झन ठुलो योगदान रहन सक्छ किनभने अनुभबी र भरपर्दा चालकलाई मात्रै गाडीचलाऊनु दिनु पर्‍यो।

८ यदी मापडन्द नपुर्याइ सबारी सन्चालन र ब्यबसायिक बनाएको छ भने सम्बन्धित ब्यक्तिले जिन्दगीभर यो पेशामा लाग्न नपाउने गराउनु पर्‍यो।

९ सडक बिभागले जती पनि नयाँ बनेका सडकहरुमा गाडी गूडाउनको लागि ठीक छ कि छैन अध्ययन गराएरमात्रै सडक सन्चालनमा ल्याउनु पर्‍यो।

यसरी धेरै नै छन लगानी बिना नै गर्न सकिने काम हरु। कतीपय यहाँ उल्लेखित बुदाहरु त सरकारको नितिमा पनि छ र हुनुपर्छ तर त्यसको उपयोग नभए पछी मरेको बिरामी लाई उपचार भनेको झै भै गयो नि!

सडक दुर्घटनाबाट बचौ र अरुलाई पनि बचाऔ।

अन्त्यमा, म्रित आत्माहरुको चिर शान्तिको कामना।

सबैको जय होस। 

(I was supposed not to update the blog but I am very sad and depressed due to continuous news of road accidents in Nepal. This is only the way I can extend my heartfelt condolence. I hope the situation will get better and many lives will be saved in coming days)

गलेको ज्यान, निन्द्रालु यो आँखाहरु
उज्यालो, जता हेरे पनि बत्ती, बत्ती
त्यसैले, रात पनि हुदो रहेछ दिन जस्तो,
ए! छौन्जेल अरुको त्यो पाए पछी आफ्नै,
साहुले दिएको रिन जस्तो,
सम्झना बनेर पोलिरहने,
अझै भनौ,
बनेको छ यो जीवन,
पानी पर्दा बज्ने गाउघरको छानो,
खिईेएको टिन जस्तो।

धेरै दिन पछी फेरी लेख्ने जमर्को गर्दै छु। गाउघरमा तरकारीमा लगाउन थुनेर बनएको आहल बाट तप्प तप्प चुहिएको तथा घामले बाफ बनेर उढेको पानी र मेरो मनको वहहरु मलाई कहिले कहिले उस्तै लाग्छ। जीवन यस्तै हो भनेर बुझिसकेर पनि कहिले काही सानो कुराले दिमागमा बत्ती बालिदिन्छ औसिको रातमा बटुवाले ब्याट्री फारु गरी गरी बलेको त्यो लाईटरको पिल्पिले उज्यालो जस्तो। आखीर बत्ती बिनै पनि गन्तब्यमा दौडिनुनै छ बटुवालाई त्यस्तै मेरो जीवन पनि चल्नु नै छ आफ्नै गतिमा, आफ्नै सोचाइमा तरपनी वरीपरी हुने र देख्ने गरेका सामान्य तथा प्राकृतिक घटना क्रमहरुले बिथोलिदिन्छ मेरो बुझाईलाई मेरो सम्यमततालाई।

मलाई आजकल लाग्न थालेको छ जीवन दुई कुरा बिना पूर्ण हुनै सक्दैन। हुन त हामीले प्रथाना गर्ने गरेको भगवानरूपी काल्पानिक विश्वाशको एउटा रूप त हामी पूर्ण पाउन सक्दैनौ भने हाम्रो जीवन त पूर्ण हुने कुरै छैन तर पूर्ण भन्नाले अनुभबी र अरु भन्दा प्रिथक ताकी अरु कसैको लागि प्रेणादायी बन्न सकोस। जती नै मान्छेले जान्ने सुन्ने छु भनेर खोके पनि उसले यात्राा गरेको छैन भने र किताब पढ्ने बानी छैन भने कहिले पनि ज्ञानी हुन सक्दैन। म यो कुरा ठोकुवा गरेर भन्न सक्छु। म यही सिदान्त्तमा हुर्कदै छु। त्यसैले पनि होला आजकाल यात्रा बिनाको जिन्दगी यो कल्पनानै गर्न सक्दिन। बिगतमा बिदेश नघुमेपनी देश घुम्ने क्रम कहिले रोकिएको थिएन। यस्तो रहर छकी, जो कसैले कुनै चोक अथवा नेपालको कुनै एउटा गाउको बारेमा कुरा गर्दा म त्यहा पनि पुगेको छु भनेर कुरा मिलाउन सकु। 

यात्रा महँगो छ, प्राय म जस्तो विद्यार्थीको लागि महङै छ। बरु त्यो भन्दा अर्को उपाय यो समय पढ्ने र बुझ्ने हो भनेर नै मैले पाए सम्मका राजनीतिक, प्रेम, जीवन र आत्माकथाहरु को किताब भेट्टाए सम्मा छड्दिन। पहिले पहिले सानोमा च्यातिएका किताब हरु झोलामा कोची कोची हिंड्ने मेरो बानिको बारेमा अझै पनि मेरो ठुलोबुवाले ब्यङ्य गर्दै मुर्छानै पर्ने गरी हास्नु हुन्छ झन बिदेशमा मेरो झोलाका नपढे पनि बोकिने ति किताब हरु देखे भने के भन्दा हुन भनेर कहिले कहिले आँफै मुस्कुराइरहेको हुन्छु म। जे होस् जीवन थोरै बहुत यो बिदेशको भुमिमा एक्लिएर पनि हल्लिनै रहेको छ। नहल्लेको घडीमा हल्लाउने झोलले कहिलेकही अमृतको काम गर्थ्यो अब त्यो पनि छोडेपछी गाह्रो भएको छ जीवन। नत्र म अहिले यो लेख्नु भन्दा पनि त्यसैमा झुम्मिरहेको हुन्थे होला।  

मलाई थाहा छैन मैले किन यसरी भूमिका बाधेर लेख्छु भनेर। मैले लेख्न खोजेको कुरा अर्कै थ्यो। अब खाटी कुरामा लाग्नु पर्‍यो फेरी यहाँ युनिकोडमा टाईप गरी रहने समय पनि छैन। बिडम्बना देशमा छौन्जेल बुझिएन अहिले छर्लङै भको छ।  

********************

जर्मनीमा चिसो ह्वात्तै बढेको छ। नेपाल बाट ल्याएको कपडा खोजी खोजी टम्मै लगएर हिंड्नु पर्छ। तर मन बेखुश भको बेला चाँही म लगाकै टीसर्ट मा ख्वात्त ज्याकेट भिरेर हिडिदिन्छु। सडकमा चिसोले काम्नु पर्छ दिमागलाई कूलरको काम गरीदिन्छ। आहा! आज त्यस्तै भयो। बिदेशको यो बसाइमा थोरै चिनेको मान्छे हरु सँग कुरा गर्नु पाउनु भनेको कहिलेकहिले त भगवाननै साक्षत्कार भएको फील हुने रहेछ। यहाँ तिनै थोरै मध्यको मेरो साथी एन्स जो बेर्लिनमा बस्छ। थ्याक्कै ११ महिना अगाडि म बेर्लिन जादा उसले सकेको आथित्य देखायो। म कसरी भनौ, मलाई नेपालमा पाउने माया भन्दा पनि बढी भको थियो त्यतिबेला। हुन त मैले त्यो समयमा अलिक धेरै नै परिवारहरुलाई भेटे त्यही भएर पनि अली महत्व अझै कमी भएको थियो होला तर त्यो बसाइ अचम्मैको थियो। मैले बिर्सनै नसक्ने थियो। उसको परिवार सँगको त्यो पहिले भेट मेरो लागि धेरै नै अबिस्मरनीय थियो। आज तिनै परिवारको टाउको ढलेको सुन्दा रौ हरु ठाडा ठाडा भए अनी दिमागले फेरी मृत्‍यु र जीवन सँग को मुडभेड गराउने असफल जमर्को गर्‍यो। 

म त्यो समय त्यो घरमा नगएको भए यो सम्झनामा रहन्न थ्यो होला। मलाई आज यसरी बियोगमा हराउनु पर्ने पिडा पनि हुन्थेन होला। तर मैले त्यो घरमा गएर रात बिताए, सँगै बसेर खाए। त्यहा बासुरी बजाए। कनीकुथी जनेको भाषामा धेरै कुरा पनि गरेको नै हो। फेरी जती प्रोउढ सँग कुरा गर्दाको त्यो मिठासपन हुन्छ त्यती मलाई मेरै उमेरका हरु सँग गर्दा लाग्दैन किन भने उनिहरुको जीवन र हाम्रो जीवन धेरै फरक छ। त्यो समय त्यो बेर्लिनको पर्खाल, पूर्व र पश्चिम जर्मनी लगाएतका कयौ ज्ञानगुनका कुराहरु सुन्ने मौका मिलेको थियो मलाई। आज यो घडीमा त्यही पल हरु सम्झिएर हार्दिक समबेदना भनेर लेख्नु पर्दा आँखा रसाएझै गर्छन्, हात्सल्बलाए झै गर्छन् अनी म मेरो साथी एन्स लाई सम्झिन्छ, कती सालीन र भद्र उसले कुन रूपमा लिईरको होला यो उसको बाबाको अन्त्यको लागि।

म यती कातर र अब्यवारीक रहेछु भन्ने कुर मलाई आज अलिकती भने पनि आभाश हुँदै छ। कल गर्न भनेर दबएको फोन काट्नु पर्‍यो। कही कतै लाग्छ शायद न मिसकल नै पो गयो कि! के भन्यो होला मिस्कल गएको भए? आदी इत्यादी कुराहरु फेरी जोडीएर आउछ।

अब फोन गरेर के भन्ने? फेरी यहाँको कल्चर कस्तो छ त्यती धेरै थाहा पनि छैन नेपालमा झै गरौला फेरी अर्कै होला तरिका। नगरौला फेरी के को लागि फोन गर्ने? त्यो भन्दा उ सँग बोल्न नपाएपनी यही तरिकाले समबेदना प्रकट गरीरहदा अलिकती भने पनि यो कातर मन हलुङो भएको झै लगेको छ।

रुवाइमा झर्छ आशु,
फेरी हासोमा पनि झर्छ उही चिज,
झर्ने उही आशु, एउटामा खुशी
फेरी अर्कोमा पर्छ किन पिर? 

जन्मिन्छ, हुर्किन्छ समय चल्दै जान्छ
एक दिन कोही सँग बिहे भो,
जन्माउछ बच्चा, हुर्काउछ,
चल्दै जान्छ यसैगरी
भन आखिर जीवन त के हो?

धेरै दिन भयो अलिक दोधारे भ'को म। अ यस्तो हुँदै हैन, अझै छदै छैन अझै भकै छैन तर म एकान्तप्रेमी भएको छु। आज यही एकान्तबाट अनी आफ्नै दिनचर्या बाट माथि उठेर लेख्न मन लाग्यो। हुन त अस्ती देखी लेख्ने जोश आएकै थियो तर मैले आँफैलाई टार्दै थिए आज आँफैलाई रोक्न सकिन।

नेपालमा दसैंको लहरमा सबै खै कता हराए हराए। कोही सँग बोल्न समय पनि भएन अझै मैले लेखेको फेसबूकको स्टाटस त दशैको बिरोध गरेको झै भान दिने खालको थियो र तर मैले बोरोध गरेको हुँदै हैन हाम्रो सन्क्रितीमा भए र हुने गरेका नराम्रा पाटाहरु लाई हामीले सुधार्नु पर्छ भन्दा कसैलाई नराम्रो लाग्छ भने मलाई त्यसले छुने कुरै आएन। नेपाल हुँदापनी म दशै तिहारको बेलामा कुनै हिमालको फेदिमा गोरा हरु सँग हिडिरहेको हुन्थे अथवा काठमाडौं बहिरै हुन्थे प्राय तर यो पाली अलिक फरक अनुभब रह्यो।

जे भए पनि आज म नेपाल छाडेको ठ्याकै १ बर्ष भएछ अङ्रेजी पात्रो अनुसार त्यसैले पनि म नलेखी बस्नै सकिन। अहिले बिहानको ३:५३ बजेछ नेपालमा शायद ७:३९ भएको हुनु पर्छ।

हरेक दिन जतीनै दौडाधूपमा हुने गरे पनि म एकचोटी ईमेल पढ्छु अनी एकपटक फेसबूकको नोटिफिकेसन र वाल सरसर्ती हेर्छु पनि। दशै भनेर मन उतातिरै हराएको थियो। फेसबूकले अनी अरु सामाजिक सन्जाल हरुले मेरो मनको डोरी नै चुडेर लगेको थियो। यसै बिचमा केही दिन अगाडि पढेको ईमेल अरु दिनको भन्दा धेरै नै फरक रह्यो।

मलाई निम्तो आको थियो यही जर्मनीको अर्को शहरमा। निम्तो दसैं मान्न हैन, रमाइलो गर्न हैन, घुम्न हैन, मलाई जीवनमा हौशला दिने, माया गर्ने एउटा डा साबको अन्तिम घडीमा बिदाइको हात मिलाउन। मैले पत्याउनै सकिन। हैन कसरी भनु फेरी? स्पाम नै त थिएन ईमेल तर ईमेल लेख्ने मलाई जीवनमा धेरै नै माया गर्ने मेरो जर्मनीको एउटी साथी। उमेरले मेरो आमाकै भए पनि म उसलाई साथी भन्न रुचाउछु।

दुईचार दिन अघी कहिले दुर्घटनामा नपरेको उहाको गाडीले रुखमा लगेर ठोकेछ। मान्छेलाई त्यती चोटपटक नलागे पनि हात भाचिएछ। त्यो पनि मलाई ईमेलमै जानकारी भको थियो। म आफ्नै कामको चपेटामा परेको थिए। फोन गर्ने फुर्सद सम्म पनि पाको हैन, हुन त मैले यस्तो लेख्दा हास्ने साथी हरु हुन्छन होला तर बिदेशी जीवन नभोगी बुझिदैन।

जर्मनी जस्तो देशमा एउटा जनताको त के कुरा गर्नु, कुकुरले पनि उपचार नपाई मर्दैन। झन उहा त बरिस्ठ डा पर्नु भयो। हातको उपचार गर्ने क्रममा अप्रेशन गर्नु पर्ने भएछ त्यसो लागि त चेक अप गर्नु पर्ने नै भैगयो। पहिले पनि अली अली बिमार हुँदा अथवा के रोग थियो मलाई पुरै जानकारी त भएन तर सामान्य औषधि प्रयोग गर्ने गरेको थियो भनेर पनि लेखेको थियो। शायद जे भए पनि मैले बुझे अनुसार उहाको इम्मुनिटी पावर अलिक कम् देखियो वा छ। चेक अप ले नयाँ मोड लिन थालेछ। कहिले कही सामान्य टाउको दुख्ने उहालाई त्यही भाचिएको हातको उपचार् गर्ने क्रममा अर्को बिल्कुलै नयाँ र खतरनाक रोग मस्तिकको क्यान्सर पनि देखिएछ। अस्ती भर्खर मेरो नेपालमा सबै भन्दा मिल्ने साथी भने पनि दाजु भने पनि उहालाई पनि यही रोगले च्यापेर अहिले ओछ्यानमा मृत्‍यु सँग लडीरहनु भएको छ। मलाई यती धेरै चोट पर्‍यो कि मैले बिर्सेको त्यो पुरानो घाऊ त बल्झियो नै अनी मनमा अनेक कुरा हरु खेल्न थाले। अझै ईमेलमा लेखिएको थियो उहाको अप्रेशन गर्दा झन बच्ने भन्दा पनि मर्ने डर धेरै हुनेहुनाले कुनै उपचारनै नगरने डा. हरु को निर्णय रहेछ। र उहाको पनि सोच त त्यही बनेछ। अब बाँकी रह्यो मर्न त अबश्य मर्न पर्छ तर कहिले? त्यो पिडा सहेर बाच्नु भन्दा आँफैले भनेको मितिमा मर्ने उहाको सोच बनेर अनुसार मर्नु पहिले मलाई पनि भेट्नको लागि बोलाइेको थियो।

स्वास्नी छोरा र अरु नजिककाले कसरी सही रहेका होलान? फेरी अरु मर्नलाका हरुलाई बिउताउने उहाले आँफैले मृत्‍युबरण गर्न लाको भन्दा कस्तो भको होला? के छैन र बुढा सँग? पैसा, सम्पत्ति, बिलाशीको लागि फेरी फेरी चड्ने कार अझै कहिले कही पानीमा सयर गर्ने आफ्नै पानीजहाज पनि भको मान्छे। जे सुकै होस् आखिर मर्ने पक्का भैसकेको यो जिन्दगीमा मान्छेले के सोच्छन होला?  

यो भन्दा यो बिषय बढी लेखिन भने अलिक भने पनि मन थामिएला नत्र आँखाको डिलमा टल्पलिएको यो आशुका ढिक्का हरु चुहिन थाले भने यो लेखाइ यही रोकिन सक्छ।

दशै, यस्ता ईमेलहरु र रातीरातीको त्यो काम। आखिर जिन्दगी आफुले सोचे भन्दा र अरुले देखेको भन्दा कयौ गूणा फरक छ।
काम नगर्दा काम भएन भन्ने पिर त छदै थियो अहिले काम गरिदै छ अनी पिर अर्कै छ ब्यथा अर्कै छ। हो पैसा राम्रो कमाउछु म तर के का लागि त्यो पैसा जबकी मेरो मन नै खुशी छैन। म पैसाको पछी भन्दा पनि आफ्नो खुशीमा रमाउने मान्छे अहिले बाँच्नको लागि भने पनि आफ्नो खुशीलाई कुल्चिएर आफ्नो मन लाई बाधेर रातभर  घोटीईईरहेको हुन्छु पैसाको लागि। काम गर्ने ठाउँ जान कम्तिमा १०किलोमिटर त होलानै जाने बेला त ट्राम चड्छु रेल स्टेसन सम्म त्यहा बाट फेरी ४५ मिन जती हिंड्न पर्छ। बाटो हिड्दा यती धेरै कुराहरु मन मा अाइदिन्छ कि त्यो हिंडेको बाटो पत्तै हुदैन बरु हातमा घडी नभए पनि खल्तिको मोबाईल प्रत्येक मिनेट हेर्नै मन लाग्छ कतै ढिला त भएन भनेर। यसरी कम् सुरु हुन्छ मेरो।

म साहाकारी मान्छे अझै नेपाल बाट आ'को जहाँ गाइलाई माताको रूपमा पुज्ने गरिन्छ, हो गाइको मासु पोलेर बर्गर बनाउछु। यती धेरै बिजी होइन्छ कि कती खेर पिसाब लाग्यो त्यो पनि थाहा हुन्न। भन्दा पत्याउन गाह्रो हुन्छ तर बिदेशको काम यस्तै हो। दु:खको कुरा गर्न खोजेको हुँदै हैन, नेपालमा पनि यही पैसाको लोभले कहिलेकाही मर्न पनि पछीहटेको हैन, त्यहा सँगै एडभेनचर थियो यहाँ बाध्यता बाहेक केही छैन।

काम सकेर घर फर्कदा रातको २;३० जती भको हुन्छ। मनमा अनेक तरङ आउछ।

मेरो हजुरआमा भको भए के भन्थे होलान? के सोच्थे होलान? मेरो नातिले गाइको मासु पोल्छ रे? मेरो हजुरबुवा त मेरो बाबा दुई महिना हुँदा नै बित्नु भएको रे अब जे भए पनि त्यती धेरै कल्पना गर्न सकिन्न। अझै मेरो हजुरआमाले भन्ने गरेको त्यो स्लोक मलाई अती नै याद आउछ।

नबोलौ त बोलौ बोलौ लाग्छ, बोले जगत रिसाउछ............. भन्नु हुन्थ्यो। पहिले सानो छदा बुढीले के ताइन तुइको उखान टुक्का जोदेको होला भन्ने लाग्थ्यो तर अहिले यो कुरा यती धेरै मार्मिक छ कि म यसलाई राम्रो सँग अर्थ्याउन सक्छु। अनी यही भावनामा जकडिन्छु। फेरी उही कुरा गौमाताको मासु पोल्ने कुरा! अनी फेरी बाबालाई सम्झिन्छु आफुले एक अक्षर पढ्न नपाको त्यो इखले छोराछोरिलाई यती धेरै पढाउने रहर गर्नु भयोकी अहिले गाउमा उहाको सन्तानले जती पढेको मान्छे पाउन गाह्रो छ। तेत्रो पैसा खर्च गरेर बुढाले बिदेश पढ्न पाठकओ छोरा गाइको मासु पोलेर बेच्छ रे भन्ने थाहा पाए भने भोली नै फर्केर अाइजो भने होलान ताकी मैले मासु पोल्छ् भनेर हैन कि गाह्रो भयो छोरालाई भनेर। आमाको त कुरै नगरौ के भन्नुहुन्छ होला मेरो आमाले। यो कल्पना गर्नै नसक्ने कुराहरु हुन। मैले कम् गाह्रो भयो भनेर यहाँ कुनै पृष्‍ठभुमी जोड्न लागेको हैन, अफुले गरेको कामले आँफुलाई ग्लानी त हुने छदै छ मैले बिदेशमा बसेर धेरैनै मिस गर्ने हरुलाई सम्झिदा यती पिडा हुन्छ कि अनी आँफैलाई धिक्कार लाग्छ।

रातको २ बजे निस्केको म कामबाट। बाहिरको राजमार्ग सुनसान छ। तेत्रो गाडीहरु दौडीरहने त्यो सडक खाली छ। हावा मन्दमन्द चिसो छ। मेरो कानमा हल्का सानो आवाजमा गीत पनि गुन्जीरहेको छ। सडकको बत्तिले रातलाई पनि दिउसोको भान गराउछ। माथि आकाशतिर हेर्यो कती निलो छ आकाश र त्यहा पुरै जुन देखिएको छ। यती रमाइलो लाग्यो कि बातावरण के भनु? गर्मी सकेर अब जाडो सुरु हुने मौशममा हावाको गतिले झर्ने पातहरुले मुखमा हिर्काइदिन्छ। पानी पर्ला झै गरी चिसो हावा चले पनि मलाई कुनै हतारो छैन, बिच सडकको राजमार्गमा गाडी नहुँदा नाच्नुको मजा अर्कै छ। फेरी कानमा लगाको संगीत ठुलो बनाएर सुन्नु को मजा अर्कै छ ताकी हर्न बज्यो भने पनि सुन्न नपरोस फेरी रातीको टाईम हेडलाइटले डिस्टर्ब गर्छ नि!  आखिर आउने यही रूममा हो। आएर पनि के गर्नु र? निन्द्रा भनेको टाईममा लगे पो! त्यो थकानले गलेको यो शरीर फेरी त्यती लामो बाटो हिड्दा त यसो गल्नु पर्छ नि! त्यही भएर मान्छेको मन भनेको यती ठुलो चिज होकी सबै कुराको औषधी यही नै हो। रमाइलो छ सबै ठीक छ बेखुशी छ त संसारनै बेखुशी। 

यसरी हिंडेको बाटोमा कही कतै बेकरीको बस्ना यस्ती मिठो आउछकी भोकले पनि हुन् सक्छ् एक्छिनमा टक्क अडिएर मजाले त्यो गन्ध लिएर, बास्ना सुघेर मात्रै अघी बढ्छु। फेरी कही कती बाटोमा घाइघुइ गर्दै सडक बनाउदा रहेछन रातिको समयमा पनि। हाम्रो नारायणहिटिको भित्रको सडक भन्दा राम्रो होला तैपनी मर्मत गर्नु पर्ने तेस्का बाजे गाठे झै हुन्छ मनमा। यसरी म राजमार्ग छलेर शहर चिर्न लाग्दा भेट्ने त्यो सानो खोलाको सुशेली नसुनी त कसरी अगाडि बढौ र?

अब फेरी रेल स्टेसन अाइपुगे। शहर सुतीरहेको हुन्छ, न ट्राम छ, न बस न ट्याक्सी। हुन त ट्याक्सी भएपनी म चडे पो! यसरी यो सुतेको सडक छिचोल्दै घर अाइपुग्छ म सधैं। यसरी कती दिन गुजार्नु? एकन्त मेरो यो कोठा। एकान्त त्यो सडक अनी कामको त्यो चाप? साची मैले बाँच्नको लागि नै पैसा कमाउन यसरी बाचिरहेको छु म? धिक्कार छ मलाई! खै मेरा ति सपनाहरु? खै मैले देखेका सपनाहरु? म आफु त धेरै अगाडि मरिसके, उही नेपालमै। खै म अरुको लागि बाचेको छु? म मेरो देशको मुहार फेर्छु भन्ने त्यो मेरो सपनाहरु? म लुत्रे जोगी झै भ'को मान्छेले आफ्नो ज्यान पाल्न त यसरी बिदेशमा दु:ख झेल्दै छु सचिकै मैले मेरो समाज परिवर्तन गर्न सकुला? यस्ता कुरा हरु मेरो दिमागमा अाइरहन्छ।

मेरो दिमागमा आशाबादी र निराशाबादी दुईटा पाटो छ। आशाले भन्छ यही त हो भोगाइ जीवनको यसरी गरी हो मान्छेले सोछेको पुर्याउने। फेरी निराशाले भन्छ जती बुझ्दै गयो त्यती लचारी हुँदै गैन्छ यसरी जीवन चल्दै चल्दैन। आदी इत्यादी। साथीहरुले सोच्ने गर्छन् भन्ने गर्छन् त्यती पैसा कमौन पाए त! एक घण्टा कम् गरेर १५०० भन्दा बढी कमाउने तलाई के पुगेन ए पैसा कमा अनी फर्की न! मिल्ने भने मैले बिदेश जिकाउथे झै रिसले चुर भएर चुप लाग्छ मन फेरी। हुन त गर्ने त गर्छन् पैसाको लागि दु:ख तर मलाई किन चाहियो पैसा? के का लागि? जबकी मलाई पैसाले किन्न सक्ने सुख र सुबिधा नै चहिदैन भने! म यूरोपको यो सुबिधामा त यसरी पिछडिएको छु भने फेरी मेरो लागि के को लागि चाइयो पैसा?


यसरी जीवनमा घोत्लने क्रममा धेरै कुराहरु परिवर्तन भए। साथीहरुले के छ तेरो भन्छन। अब के भनु म के छ भनौ, के छैन भनौ? ठीक छ भनौ केही ठीक छैन, ठीक छैन भनौ के चाँही बेठीक छ त? फेरी साथीहरु पनि त्यही हो आफ्नो फुर्सद भ'को बेला, अल्छि लागेको बेला बोल्नको लागि त संपर्क गर्छन् भने! जीवन आँफैले भोग्ने हो, यो दु:खको भान भको घडीमा मलाई यो एकान्तमा एक्लिएर हराएर दु:ख भोग्ने फेरी अर्को भूत चडेको छ। अब शायद संपर्क त्यती सजिलो सँग कोही सँग हुँदैन होला। कुनै दिन संपर्क हुँदा हामी राम्रो सँग बोली हाल्छौ यदी बोलेनौ भने पनि यही हो जीवन, भोली के हुन्छ कसलाई के पो थाहा छ र? आज सममा साथ दिनेहरुले लगाको रिन नतिरी मरिएन भने जीवन मेरो लागि सार्थक हुनेछ। कम्तिमा मेरो आत्माले शान्ती पाउला।

यसै गरी मनका बह यही पोखीरहेको हुनेछु। फेरी अर्को पटक सम्मको लागि!

A professor stood before his philosophy class and had some items in front of him. When the class began, he wordlessly picked up a very large and empty mayonnaise jar and proceeded to fill it with golf balls. He then asked the students if the jar was full. They agreed that it was.

The professor then picked up a box of pebbles and poured them into the jar. He shook the jar lightly. The pebbles roll
ed into the open areas between the golf balls. He then asked the students again if the jar was full. They agreed it was.

The professor next picked up a box of sand and poured it into the jar. Of course, the sand filled up everything else. He asked once more if the jar was full.. The students responded with a unanimous ‘yes.’

The professor then produced two Beers from under the table and poured the entire contents into the jar effectively filling the empty space between the sand.The students laughed..

‘Now,’ said the professor as the laughter subsided, ‘I want you to recognize that this jar represents your life. The golf balls are the important things—-your family, your children, your health, your friends and your favorite passions—-and if everything else was lost and only they remained, your life would still be full. The pebbles are the other things that matter like your job, your house and your car.. The sand is everything else—-the small stuff.

‘If you put the sand into the jar first,’ he continued, ‘there is no room for the pebbles or the golf balls. The same goes for life.

If you spend all your time and energy on the small stuff you will never have room for the things that are important to you.

Pay attention to the things that are critical to your happiness.

Spend time with your children. Spend time with your parents. Visit with grandparents. Take your spouse out to dinner. Play another 18. There will always be time to clean the house and mow the lawn.

Take care of the golf balls first—-the things that really matter. Set your priorities. The rest is just sand.

One of the students raised her hand and inquired what the Beer represented. The professor smiled and said, ‘I’m glad you asked.’ The Beer just shows you that no matter how full your life may seem, there’s always room for a couple of Beers with a friend.

(COPIED)