फुर्सदको समय अनी काठमाडौंको बसाइ। फुर्सदी साथी हुनेहरुलाई त बबाल हुन्छ, समय बिताउन पनि भ्याइनभ्याइ हुन्छ कहिले-को कहिले-को तर धेरै साथी नहुनेको पिडा त्यही हो- कठ्याग्रिने जाडोमा फोकट बाहिर निस्कन पनि मन लाग्दैन भित्रै बसौ कती बस्नु पट्यारलाग्दो र अल्छिले ग्रस्त बनाउछ। 

जती फुर्सद उती धेरै सोचाइ। सोचाइमा मान्छे यती डुब्छ कि, कहिलेकाही एकहोरो हुन्छ उ। यही एकोहोरो सोचाईमा उ डुबिसकेको थियो। काठमाडौंलाई बुझ्ने मनशाय भित्र उ लिप्त भईसकेको थियो।

खाने खाने बितिकै सुत्ने कोशीस गर्‍यो उसले। एता पल्टिदै-उता पल्टिदै रात बिताउन खोज्दै थियो। निदाएको पत्तै पाएनछ। एकबिहानै अलार्म बज्यो। झसँग भयो केटो। जुरुक्क उठेर हतारोमा मुख पनि नधोइ कपडा लगाउन थालयो उसले। जाडोको मौसम भएकोले पनि होला थोत्रा-थोत्री सबै कपडा भिरयो। एककप चिया नि नखाइ घरबाट निस्केको केटो बहिर निस्कने बितिकै कुनै चटारो बिना लङ्रङ-लङ्रङ हुस्सुभित्र जाडोले थर्-थर काप्दै लम्किन थाल्यो। जब चोक आउथ्यो एता जाउ कि उता जाउ गर्दै उसले कालीमाटी छिचल्यो। चिसोले यती सम्म लर्बरिएको थियो कि उ त्यो अध्यारो सडकको कुनामा पोलले छेकिएर पिसाब फेर्न त जिपर खोल्यो तर लगाउने उसलाई हम्मे-हम्मे नै परेको थियो औंलाहरुले साथ नदिएर।    

त्यस अघी खल्तीबाट निकालेर एउटा चुरोटको ठुटो सल्काउन भ्याइसकेको थियो। उसको बेलुका-बेलुका आधी चुरोट खाएर आधा भोलिपल्ट बिहानलाई राख्ने बानी छ। बिहान चुरोट सल्काउने बेला जहिले उ त्यो गनाउने चुरोटको गन्धले एकछिन त अवाक हुन्छ तर लागेको बानी कसले छोड्छ र? 

बिहान-बिहानै कोही आमाहरु चिया बनाउन हतार गर्दै हुन्छन, कोही चना भुट्दै हुन्छन, कोही पसल राख्न समान मिलाउदै हुन्छन। त्यसरी त्यो जाडोको प्रबाह नगरि सडकको छेउमा पेटिमा अनी चोकहरुमा पसल राख्ने प्राय सबै महिलाहरु हुन्छन। कतीको खुट्टामा त मोज सम्म हुन्न, जुताको त कुरै छाडौ। 

अरुको त्यो नाङो खुटो देखेसी आफ्नो चाय्तिएको जुतामा पनि गौरब गर्छ उ।

उम्लीरहेको चिया देखेपछी किन हो उसको हात पनि खल्ती खोतल्न तिर लागेछ।

खल्तीभित्र बाट सयको नोट निस्कियो। त्यसपछी लुरुलुरु एउटा चियाको स्टल नजिक गएर त्यही राखेको बेन्चमा थ्याच्च बस्यो।

आमै चिया पाउ न एउटा?

ल एकैचिन है त बाबु। -आमा उम्लीरहेको दुध चलाइरहेकी थिईन।

उम्लिरहेको दुध अर्को चियापतीले लत्पतिएको ताप्केमा हालिन र दुधको भाडो निकालेर चिया बसालिन।

१ मिनेटमा चिया उम्ली हाल्यो।

खासै मान्छेको त्यती चाप थिएन। फाट्टफुट्ट विद्यार्थीहरु सडकमा हिंडेका देखिन्थे नत्र काम बिशेषले अथवा आफ्नो ब्यापारिक धन्दाले बाहेक मान्छेहरु त्यती सडकमा निस्कने बेला भइसकेको थिएन, त्यसैले चिया बेच्ने आमा पनि अलिकती फुर्सद झै देखिन्थिन।

आमा एउटा चुरोट पनि दिनुस् न?- उ मलिनो स्वरमा बोल्यो।

चुरोट मुखमा लिएर स्टोभ भए तिर मुख ठोस्न खोज्दै थियो, आमैले अलिक ठुलो स्वरमा लाईटर यहाँ छ भनेर चिच्याइन। केटो झसँग भयो।

उ फेरी बोल्यो- आमा सधैं यस्तै हो कि आज मात्रै? खसै मान्छेहरु देखिन्नन नि!

हातमा लगाको घडीलाई नियालेर बोलिन- बल्ल ५ बज्यो बाबु अब बल्ल एकछिनमा त मान्छे आउने बेला हुन्छ।

अनी कती बजे सम्म राख्नु हुन्छ पसल?

कहिले सात बजे सम्म कहिले साँढे छ बजे सम्म हेरीहेरी हुन्छ बाबु। दुध चाडै सक्यो भने गैइहाल्छु नत्र एकछिन ढिला सम्म बस्छु। फेरी नगरपालिका आयो भने अफ्ठ्यारो पर्छ नि बाबै।

आमासँगको भलाकुसारीबाट उसले थाहा पायो आमाले कम्तीमा १५० कप चिया सधैं बेच्छिन। अनी उसले हिसाब गर्‍यो आफुले तिरेको १५ को दरले कम्तिमा सबै खर्च कटाएर आमाले एक कप चियामा १० रुपैया बचाउछिन्।

के गर्नु बाबै अभागी कर्म, यसरी काम गर्न थालेको १७ बर्ष भयो, बुढो पनी बितेर गए बेलैमा, छोरा छोरी यसै गरी हुर्काए पढाए बिदेश पठाएँ अब अहिले मलाई हेर्दैनन्। सकुन्जेल काम गर्छु नसकेको घडीमा हेरौ इश्वरले कुन बाटो देखाउछन्। उनी भक्कानिन तर रोइनन। बाबु कहिले पनि आफ्नो आमा बुवालाई चाही नरुवाए है? उनी सम्हालिएर बोलिन।

एक कप चिया खाउन्जेलको कुरा गम्भीर मोड तिर जान लाग्यो भनेर उसले कुरा मोड्न खोज्यो।

आमा मेरो कती भयो?

आमैले ४५ रुपैया मागिन दुइवटा चुरोट र एउटा चियाको। खुशीले पैसा तिरेर केटोले फेरी आफ्नो बाटो ततायो।

बाटो भरी त्यही आमाको कुरा मनमा खेल्न थाल्यो उसलाई। यहाँ धेरैको पिडा यस्तै छ। रात-दिन, चिसो-तातो नभनी काम गर्‍यो छोरा छोरी हुर्कायो, उनिहरुको सपना पुरा गर्न छाला चाम्रिने गरी नङ्रा खिइने गरेर दु:ख गर्‍यो अन्त्यमा पढेको छोरोले जागिर खान्छ, बिहे गर्छ नभए गर्लफ्रेन्ड बनाउला अनी जुन मेहनतले, जुन पेसाले उसलाई त्यहा सम्म पुर्याएको हुन्छ त्यो नै उसलाई छि-छी र घृणाको स्रोत बन्छ। कतिले भन्लान्- आमा यस्तो काम नगरनुस्, आमा उस्तो काम नगरनुस् तर बर्षौ त्यही काम गरेर पोख्त भएका आमाहरुले आफ्नो हात चलुन्झेल, जिउ चलुन्जेल के मान्थे र? उता छोरालाई लाज भए पनि, बुहारीलाई सन्कोच भए पनि आमाहरुको पेसा सँग दशक भन्दा बेसीको नाता सम्बन्ध हुन्छ। र अन्त्यमा यस्तै कुराहरुले फाटो ल्याउछ आमा-छोरा बिचमा अनी त्यही पेसाले आमाहरुलाई बाधेर यस्तै नाङ्लो सँग, पोलेको मकै सँग र बिहान बिहान जाडो भगाउने चिया सँगै राख्छ अनी यही पेसाले पढएर, लेखाएर घमन्डी विद्वान छोरा-छोरीहरुलाई सिड्नी देखी न्युयोर्क सम्म पुर्याउछ।

अझै यती मात्रै हो र, यो सडकमा पसल राख्ने हरुको ब्यथा भयो। काठमाडौंमा सम्पत्ति हुनेहरुको पनि यस्तै छ मार्मिक काहानी। छोरा-छोरी बुहारी  सबै बिदेश पलाएन। यतै सेटल हुन्छन अनी आमा बुवालाई पनि उतै लग्न खोज्छन। न भाषा मिल्छ, न संस्कृति न त भेशभुषा मिलोस अनी कसरी मानुन ति बुढापाकाहरु बिदेश बस्न। अन्त्यमा उनीहरु नेपाल फर्कन्छन। नेपालमा अाएर केही समय बसे पछी जब छोरा छोरीलाई अब यि पाकाहरु बिदेश बस्दैनन भन्ने मनमा पर्छ अनी नेपालमा भएको श्री-सम्पत्ति सबै बेचबिखन गरेर बृदाश्रममा आफ्नो आमा-बालाई राखेर जान्छन। छोरा-छोरीले बिदेशमा झै पैसाले राम्रो गर्छ आमा-बा खुशी हुन्छन त्यहा भनेर सोच्लान तर किन त्यस्तो हुन्छ र। त्यसैले त कहिलेकही सम्योगबस त्यी ठाउँहरुमा पुगियो भने प्राय सबै उच्च घरानीयाहरु, पेसागत रुपमा विश्वाको कुनै कुनामा स्थापितहरुको आमा-बालाई भेटिन्छन् अनी भन्छन मेरो छोरो पाईलट, डाक्टर, ईन्जिनियर, ओकिल अगर बेगर छन। अस्ती एउटी आमैले आशुको धारा छुटाउदै बिलौना गर्दैथिन- बाबु राजा, यस्तो दिन नआओस भनेर कि छोरा छोरी पढाउन नहुने रहेछ कि चाडै परलोक हुनु पर्ने रहेछ! आफ्नो त दुबै भएन, कुन पापले दोर्याएर यहाँ सम्म ल्याइपुर्यायो नि।

समस्या लगभग एउटै छ, ब्यथा एउटै छ यि आमाहरुको- एउटी सडकमा चिया बेच्दै पिडा लुकाएर अझै मेहनतले खाइरहेकी हुन्छिन त अर्कोथरी आमाहरु सम्पत्ति हुँदाहुँदै सन्तान हुँदाहुँदै अरुको भरमा बृद आश्रममा बस्न वाध्य छन। बिचरा! यि भित्रै जलीरहेका आमाहरु।    


टेकु हुँदै त्रिपुरेश्वर निस्कदै थियो बाटोमा खेलाडीहरु दौडदै रङ्गशाला जादै थिए। उ न्युरोड तिर जाने मान्छे रङ्गशालाको गल्ली तिर छिर्यो त्रिपुरेश्वर बाट। एउटा चिया पसल छिर्यो फेरी। चिसोको मौशम चिया र चुरोटको पारखीहरु काठमाडौंमा यत्रतत्र भेटिन्छन्। चुरोट मागेर सल्कायो। चिया पछी आयो। अर्को टेबलका मान्छेहरुको कुराले उसको ध्यान उतै तिर मोडियो।

सागमा कास्य जितेको त्यो, आजकाल आउनै छाड्यो, खेल्नै छाड्यो, गुरुले त्यसलाई त मेडल जित्ने लिस्टमा राख्नु भएको थियो भन्दै'थ्यो एउटाले। अर्को भन्दै थियो अहिले सम्म घरबाट दे'को खर्चले चल्यो चलायो अब कसरी चल्छ, यस्तो डाइटले कसरी हुन्छ यार न सरकार ले हेर्छ न कसैले हेर्छ। खेलेर मेडल जिते त पत्रीकाले लेख्छ केही दिन हिरो हुन्छ तर त्यो कती दिन सम्म रहन्छ र? बाँच्नै पर्‍यो काठमाडौंको ठाउँ। घर परिवारको पनि आशा हुन्छ... .... .... यस्तै यस्तै कुरा गर्दै थे। उसलाई सहन नसक्नु भो यो कुरा सुनेर मन मनै सोच्यो यहाँ कोही खुशी छैनन, बहिर बाट देखे जस्तो कोही केहीमा सन्तुस्ट छैनन।

मनमा कुरा खेलाउदै उ न्युरोड तिर लम्कियो। आफ्नो कपडा मिलाउदै जाडोमा एताउता टाउको घुमाउदै लम्कदै थियो बाटोमा देखिने हरेक कुराले उसलाई आज छोएको जस्तो, कताकता बिझेको जस्तो हुँदै थियो।

उज्यालोले काठमाडौंलाई ढपक्कै छोपिसकेको थियो। बिस्तारै सार्वजनिक गाडी र मोटरसाइकलहरु पनि बाक्लदै थिए। कोही कलेज जाने हतारोमा, कोही पसल खोल्ने चटारोमा कोही गाडी र बाईकलाई तिब्र गतिमा कुदाउदै थिए। एक बिहानै चिसोमा यसरी दौडी रहेका मान्छेलाई देखेर उ मनमनै फिस्स फिस्स हास्दै थियो। उसलाई न केही बित्दो थियो न केही अल्झने कुरा थियो। बरु कलेज जाने केटाकेटीलाई नियाल्दै लमक लमक तन्कदै थियो। कोही कलेज को ड्रेसमा सजिएर चोकमा साथी कुर्दै थिए, कोही हात समाउदै गिजिदै हिड्दै थिए भने कोही एक्लै चिसोमा कठयाग्रिदै जाडोमा अल्छी मानि-मानी लाम्सँगलुम्सुङ गर्दै हिड्दै थिए। यि बिबिध द्रिस्यहरुलाई कैद गर्दै लडेको धहरहाको गल्लीहुँदै बसन्तपुर तिर मोदिदै थियो उ ।

सधैं जस्तो चटारोमा ब्यस्त ति सडकहरु सुनसान देखिन्थे। कही कतै कुकुर हरु चल्मलाउने भन्दा बेसी खसै केही देखिदैनथे। दिउसो बाईक राख्ने ठाउँ नभएर जता त्यतै पार्किङले भरिभराउ हुने ति सडकहरु सबै खाली थिए। न्युरोड बिहान-बिहानै साचिकै नयाँ सडक झै थियो।

बसन्तपुरको डबली पसलै-पसल ले भरिएका हुन्छ बेलुका तर बिहान पसल ल्याउने बेला नभैसकेर होला त्यो खाली ठाउँ कत्रो ठुलो देखिन्थ्यो। थर्मोसमा चिया बेच्नेहरु दाई चिया पिउने भन्दै जबर्जस्ती चियाको कप भिराउन खोज्दै थिए। सबैलाई टार्यो खान्न भनेर तर ति मध्यकी सानी बहिनी सकी नसकी थर्मोस बोकेर आकी थिईन।

दाई चिया खाइदिनु न?- मिठो स्वरमा नजिकै आएर बोलिन।

उ चुप लागि गर्‍यो। कम्तिमा तिन-चार चोटि ति नानी बोले पछी उसले सोध्यो। - कालो चिया छ?

दुर्भाग्य नानी सँग दुध हलेको चिया मात्रै रहेछ। तै पनि आफ्नो साथीलाई बोलाइन र एक कप चिया को १० रुपैया लिएर भिराइ छोडिन। क्या काइताको अाइडिया छ, बाल बच्चालाई प्रयोग गरेर, उनी हरुको निर्दोषीपन लाई हतियार बनाएर ब्यापार गर्ने। हुन त बालबालिकाको त्यो कलिलो मानसपटलमा जसले जे सिकायो त्यही कुर बिझ्ने हो, कतिले यसलाई अबसर र संघर्षको रूपमा पाएका होलान भने कतिले यसलाई आफ्नो किशोरअवस्थाको बिचलनको रूपमा। आखिर जता जे भए पनि बालबालिकाको प्रयोगले पैसा कमाउने भएरै होला, ब्यापार फस्टाएरै होला, बिहान् बेलुकी उनिहरु यत्रतत्र देखिन्छन।
बिनय यार, म सँग त पैसा छैन आज दारु खान।

हैट, केटो के सारो हौ? पैसाको चिन्ता नगरन, म सँग छ। जाउ बरु बसपार्क तिर।

केटा हरु बसपर्क को एउटा रेस्टुराँ एन्ड बार लेखेको भित्र छिरे। केटी-केटी थिए। क्याबिन जस्तो पार्टेसन गरेर बनाएको सँघुरो ठाउँ, त्यती सफा पनि नभएको। छिर्ने बितिकै अगाडि पछाडि केटीको हुल, के खाने, के ल्याउ भन्दै मुखै जोडौला झै सोध्न अैपुग्ने। साथीले भोड्का माग्यो।

एक फुल? केटीले सोधी।

ओेई एक फुल खाइन्छ? बिनयले मलाई सोध्यो।

खै यार खाइन्न होल। मैले भने।

ह्या छाड् यतिका समय पछी खान ला'को अब खानु पर्छ। नानीहरुले नि साथ देलान नि? उसले केटीलाई जिस्कको झै गरी भन्यो।

भोड्का अैपुग्यो। मिनेरल वाटर अैपुग्यो। संगै अर्डर गरेको चिकेन चिल्ली चाँही केही बेरमा अाइपुग्यो।

उसले केटीलाई सोध्यो- भोड्का पिउछौ?

उसले नो भनी। बरु खुवाउने नै हो भने म स्पराइट पिउछु।

एकपछी अर्को गर्दै स्पराइट आयो, जुस आयो। खै के के आयो आयो। उनीहरु पनि मस्त केटी सँग जोडीएर पिउदै थिए। जे-जे आए पनि उनीहरुलाई मतलब थिएन। मात्र मतलब थियो त केटीको समिप्यता र केटी सँग को गफ।

आज दोहोरी जाने हो? बिनयले केटी लाई सोध्यो।

लग्ने हो? भन्दै केटी खितितिती हासी।

जाने मात्रै भनन के को दोहोरी जहाँ जाने भने पनि लग्छु नि। बिनयले भन्यो।

ओे जहाँ पनि भन्या चै कता हो? केटो नबुझेको झै गरी बोल्यो लर्बराउदै।

बिनयले उसको कुरामा ध्यान दिएन। तर केटी बोली- आमै यो दाई लाई त लाग्यो जस्तो छ भोड्का?

केटो पड्क्यो- खाएसी लाग्दैन त। नलाग्न त स्प्रराइट खानु पर्छ स्पराइट। ............. अनी मुस्कुरायो।

बरु तिमी पनि पिउ त कस्तो मजा आउछ, केटीलाई हौस्यायो उसले।

ल खाने भए अर्को बोटल माग्नुस् न त म नितालाई पनि बोलाउछु। अर्की बोली। पहिले नै २ जना थिए, अब निताले तीन जना हुने भए।

बिनय बोल्यो- डार्लिङ माग्नै पर्दैन नि- ल्याउ न जे जे ल्याउछौ ल्याउ।

केटीले बुझी सकेकी थि। उसले आफ्नो हिसाब ले भोड्का, जुस, स्पराइट ल्याइ। उनी हरु भोड्काले झ्याप भैसकेका थिए। निताले पनि भोड्का खान थालि तर अरु दुइटिले खाएनन।

बसेको तीन घण्टा भैसकेको थियो। बाहिर अध्यारो सुरु हुन लागेको थियो। उनीहरु माती सकेका थिए। मातेकाहरुलाई मुइयाहरुले साथ दिईरहेका थिए। एसो उसो गर्दै खल्ती बाट पैसा निकाल्दै टिप्स भन्दै फाल्दै थिए। केटी हरु पनि के कम् पैसा पाए पछी जता हात लगे पनि मुसारे पनि केही बोलेनन बरु मजा मानेर बसी रहे।

आज संगै जाउ?- बिनयले नितालाई भन्यो।

लैजाने हो? कता लैजाने?

बिनयले भन्यो- यतै कतै बसौ न हुन्न?

कती आउछ? केटीले सोधी।

दुई जनाको कती पर्छ? बिनयले सोध्यो।

मोल मोलाई भयो र अन्त्य मा रातको ८००० मा कुरा मिल्यो।

४ घण्टामा २ बोटल भोड्का खाए। केटीहरुले कती खाए अत्तोपत्तो छैन। बिल आउँदा उनी हरु तर्सिए।

बिल जम्मा १७५०० उठेको रहेछ।


 दुबै जनाले खाएको भोड्काले छोडेको झै भयो। बिल आए पछी केटीहरु पनि एकछिन लाखा पाखा लागे।

उनीहरु सँग पुग्ने पैसा थिएन। बिनय सँग जम्मा १२000 रहेछ। केटो सँग थिएन।

बिनयले भन्यो- हेर अब हामीलाई यिनीहरुले ठगे अब हामीले पनि ठग्नु पर्छ बुझिस।
उनीहरुले सल्लाह गरे।

केटो टोइलेट गयो। तर खासै राम्रो चाँही थिएन। गोजी छाम्यो पैसो छैन बारा के गाह्रोस, अनेक उपाय लगाउन लाग्यो, केही नलगेसी भागने भन्दा उ सँग अरु केही उपाय थिएन। त्यसैले उसले त्यही बाट भागने उपाए निकाल्यो। टोइलेट गरे पछी उतै पछाडि बाट अर्को घर हुँदै निस्कन मिल्ने सानो ठाउँ थियो। उ त्यही बाट फरार भयो।

बिनयको प्लानको पहिलो हिस्साले काम गर्‍यो।

उसले केटीहरुले नदेख्ने गरी आफु बसेको बेन्च मुनी दुइटा इट्टा भेट्यो। र त्यसलाई खुसुक्क आफ्नो ब्यागमा रखेर गरुङो बनायो। उसको ब्यागमा ठुलो बाक्लो एउटा किताब थियो जुन एउटा ल्यापटप जस्तो देखिन्थ्यो।

फोन आको झै गरेर उ जुरुक्क उठ्यो, हेल्लो हेल्लो भन्दै कुरा गरेको झै गर्दै। उसले केटीलाई बोलाएर ब्याग दिएर भन्यो एक्छिन यो रख्दिनु त।

ब्याग उचाल्द गरौ थियो, उसले भन्यो ल्यापटप छ फुट्ला है जतनले राख्नु। केटीले जतनले टेबल माथि राखी।

उ हेल्लो हेल्लो भन्दै हतार मा बैर निस्क्यो र त्यह बाट फरार भयो।

बाहिर निस्किए पछी बिनय फर्केन। उता केटो हस्याङ फस्याङ गर्दै आफ्नो बाटो तताइ सकेको थियो। के होला, कसो होला भनेर उ झन ठुलो तनाबमा थियो, उसले सुनेको पनि थियो बस पार्कमा हुने गरेका घटनाहरु। डरले उसको खुट्टा कापी रहेको थियो।

यसो उसो गर्दा गर्दै उ नजिकैको डेरा सम्म हल्ल्लिदै पुग्यो। र ज्याकेट खोलेर लामो सास फेरी सके पछी एक अंखरा पानी घुटुघुटु पियो।

सोचेको काठमाडौं, देखेको काठमाडौं र भोगेको काठमाडौं कती धेरै फरक छ। हरेक मान्छे हरेक चोक-चोकमा, हरेक घर घरमा आफ्नै आफ्नै तनाबमा बाचिरहेको छ, कोही अरुको कारणले कोही आफ्नै कारणले।  कोही सरकारको कारणले उठिबास लागेर दिन र रात मै सडकपती पनि भए। कोही लुटेर, कोही चोरेर कोही भ्रस्ट्चारले रातमै लखपती पनि भए। खोइ मान्छे हरु के के भए भए, तर उ न हिजो केही हुन सक्यो, न भोली हुनेछ। बिस्तारमा पल्टिदै उसले जीवनकै ठुलो निर्णय लिग्यो, निन्द्रा लाग्दा सुत्ने, भोक लाग्दा जे पायो त्यही खाने, जे छ त्यसैमा सन्तुस्ट हुने तर आफ्नो मेहनत र परिस्रम गर्न कहिले पनि नछोड्ने।

यहाँ काठमाडौं मा जल्ने हरु धेरै छन र काठमाडौं आँफै पनि जलिरहेछ किन कि काठमाडौं आगोको शहर हो।

(All the characters in this story are fictitious. The half of the story was written few months ago and half was added recently. The entire part of the story is not edited. Thank you for your valuable time. The constructive comments are welcome.)